Σάββατο 8 Νοεμβρίου 2025

Το χτύπημα της παιδείας κατά την περίοδο της λευκής τρομοκρατίας


         Το 1945 είναι ένα πολύ σκληρό έτος για την περιοχή της Λάρισας, όπως και για ολόκληρη την Ελλάδα. Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας και την παράδοση των όπλων απ’ τη μεριά του Ε.Λ.Α.Σ. στην επαρχιακή εαμοκρατούμενη Ελλάδα δημιουργείται ένα κενό εξουσίας το οποίο φρόντισε να το καλύψει η πρώτη μεταβαρκιζιανή κυβέρνηση με τη δημιουργία των ταγμάτων εθνοφυλακής των οποίων αποστολή ήταν να μειώσουν «με κάθε μέσο» την επιρροή του Ε.Α.Μ. και να επιβάλουν το αστικό κράτος. Για το λόγο αυτό στρατολογήθηκαν όλα τα αντιδραστικά στοιχεία: συνεργάτες των Γερμανών, πρώην ταγματασφαλίτες, δωσίλογοι, χωροφύλακες οι οποίοι είχαν υπηρετήσει στον κρατικό μηχανισμό που στήριζε τους κατακτητές κ.α. Μέσα στην όλη κατάσταση την οποία διαμόρφωσαν το αστικό κράτος και ο καινούργιος “κατακτητής”, η τρομοκρατία μέρα με την ημέρα διογκωνόταν από δωσιλογικά στοιχεία τα οποία είχαν ενταχθεί στην Εθνοφυλακή, η οποία πολλές φορές συνεργαζόταν με τη Χωροφυλακή, από τους εβενίτες της πόλης και από τους ληστοσυμμορίτες της υπαίθρου. Οι δημοκρατικοί πολίτες του νομού σήκωσαν όλο το βάρος των επιθέσεων με νεκρούς, τραυματίες και βασανισμένους ενώ, όπου μπορούσαν περνούσαν στην αντεπίθεση με την αυτοάμυνα και τις παλλαϊκές κινητοποιήσεις.

Η αστική τάξη την περίοδο αυτή προσπάθησε να επιβάλει την ηγεμονία της επηρεάζοντας, όπως ήταν αναμενόμενο, τις συνειδήσεις του πιο τρυφερού κομματιού της κοινωνίας· αυτό των μαθητών. Ενδιαφέρουσα είναι η περίπτωση του Γενικού Επιθεωρητή Δημοτικής Εκπαίδευσης κ. Βασίλη Τσίριμπα - «γνωστότατο όργανο του βασιλομεταξικού φασισμού» γνωστός από «… τις αισχρές υπηρεσίες που προσέφερε ως εκπαιδευτικός συγγραφέας στην ανοικοδόμηση του χιτλεροφασιστικού εκπαιδευτικού συστήματος στην Ελλάδα», ο οποίος είχε εκδώσει μία σειρά από μονογραφίες με κυριότερες τις: «Οι πρωτοπόροι της εθνικοσοσιαλιστικής αγωγής 1938» και «Αι νέαι εκπαιδευτικαί κατευθύνσεις εις το κράτος της 4ης Αυγούστου 1936» όπου μεταξύ άλλων αναφέρει πως «… ο εθνικοσοσιαλισμός ως θεωρία και πράξις την αρχή του έχει παρά τοις ενδόξοις ημών προγόνους» ενώ ταυτόχρονα θεωρεί πως «… έχομεν επιστημονικόν και επαγγελματικόν καθήκον να αποδείξωμεν, ότι η εθνικοσοσιαλιστική αυτή αγωγή δεν είναι ξένον προϊόν, αλλά γνήσιον ελληνικό» καθώς «πρωτοπόροι της τοιαύτης αγωγής υπήρξαν οι ένδοξοι ημών πρόγονοι, ιδιαιτέρως δε οι Αθηναίοι και Σπαρτιάται». (1)

Πέρα από την προσπάθεια που γινόταν στο θεσμικό πεδίο με τον διορισμό του συγκεκριμένου επιθεωρητή ταυτόχρονα διεξαγόταν και μία επίθεση εις βάρος δημοκρατικών μαθητών και δασκάλων. Στην εφημερίδα “Αλήθεια” (2) διαβάζουμε πως στο 1ο γυμνάσιο αποβλήθηκαν 23 μαθητές γιατί δεν συμμετείχαν στη φασιστική επίδειξη της 28ης Οκτωβρίου ενώ η διεύθυνση του σχολείου δήλωσε πως δεν απέβαλε τους μαθητές για πολιτικούς λόγους αλλά μόνο και μόνο επειδή δεν πειθάρχησαν, παρόλο που κατά τη διάρκεια της φασιστικής επίδειξης οι “πειθαρχημένοι” μαθητές φώναζαν «έρχεται, έρχεται»! εννοώντας έρχεται ο φασισμός. Οι αποβολές μαθητών και μαθητριών συνεχίστηκαν ενώ το προκλητικό της υπόθεσης είναι πως οι αποβληθέντες ήταν πρώην αντάρτες και μέλη της Ε.Π.Ο.Ν. ενώ αντίθετα κάποιος μαθητής που δήλωσε στο σύλλογο των καθηγητών ότι είναι μέλος ομάδας ληστοσυμμοριτών δεν τιμωρήθηκε!. Να αναφέρουμε στο σημείο αυτό πως η πλειοψηφία των καθηγητών υπερασπίστηκαν τους μαθητές όπως οφείλει να κάνει κάθε ευσυνείδητος παιδαγωγός που ασκεί το λειτούργημα του. Παρόμοια γεγονότα έλαβαν μέρος και σε γυμνάσιο της πόλης μας (3) όπου επιτροπή γονέων και κηδεμόνων μαθητριών διαμαρτυρήθηκαν στον γυμνασιάρχη λόγω του ότι ασκήθηκε ψυχολογική βία στις κοπέλες για να συμμετάσχουν στην γιορτή της 28ης, μία γιορτή η οποία οργανώθηκε από δωσίλογους και στην οποία αναβίωσαν φασιστικά συνθήματα της 4ης Αυγούστου βεβηλώνοντας με αυτό τον τρόπο τον εθνικό χαρακτήρα της επετείου. Δεν μας εκπλήσσει βέβαια το γεγονός πως δύο ημέρες νωρίτερα (4) διαβάζουμε πως 80 δάσκαλοι της Λάρισας και της περιφέρειας κλήθηκαν σε απολογία λόγω του ότι «ενήργησαν δραστηρίως εις την επιτυχίαν του κινήματος» χωρίς να διευκρινίζεται αν η συμμετοχή αφορά την εποποιία της Αντίστασης ή τη συμμετοχή στα γεγονότα του Δεκέμβρη, και ακολούθησαν δυσμενείς μεταθέσεις τους. Με τον «χορό των μεταθέσεων» που χτύπησε τους δημοκρατικούς δασκάλους από την Επιθεώρηση Δημοτικής Εκπαίδευσης – σε αντίθεση με το βόλεμα «εθνικοφρόνων ημετέρων» – βλέπουμε να συντελείται μία προσπάθεια «εκκαθάρισης» των δημοκρατικών εκπαιδευτικών σε στιγμές μάλιστα τεράστιας έλλειψης προσωπικού. Δυστυχώς αξιολογώντας όλα τα παραπάνω εντοπίζουμε αρκετές ομοιότητες με την την επίθεση που δέχεται και στις μέρες μας ο κλάδος των εκπαιδευτικών, δηλαδή η αναβίωση του επιθεωρητισμού, το σύστημα της αξιολόγησης, το νέο πειθαρχικό δίκαιο κ. α.


(1) Βασίλειος Ανδρ. Τσίριμπας, Οι πρωτοπόροι της εθνικοσοσιαλιστικής αγωγής, Αθήνα, 1937, σελ. ια’ - Αλήθεια, 02/11/1945 - «Η αναβίωση της 4ης Αυγούστου στα πράγματα της εκπαίδευσης μας».

(2) Αλήθεια, 06/11/1945 – «Στα γυμνάσια τελικά επικράτησε ο φασισμός».

(3) Ο. π., 02/11/1945 - «Οι γονείς των μαθητών διαμαρτυρήθηκαν για την τρομοκρατία».

(4) Ο. π., 04/11/1945 - «Οι δάσκαλοι σε διωγμό». 

 










 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου